Ο Δήμος Κηφισιάς, στο πλαίσιο του ευρύτερου στρατηγικού σχεδιασμού του για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την ενεργό συμμετοχή των νέων στα κοινά, προωθεί τη συνδιαμόρφωση ως βασική αρχή σχεδιασμού του δημόσιου χώρου.

Με αφορμή του μαθήματος «Σχεδιασμός Εξωτερικών Χώρων ΙΙ – Αστική Οικολογία» του Τμήματος Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, οι φοιτητές κλήθηκαν να αναπτύξουν ολοκληρωμένες προτάσεις αειφορικού σχεδιασμού για τη λειτουργική, περιβαλλοντική και αισθητική αναβάθμιση του υπαίθριου δημόσιου χώρου.

Η προτεινόμενη ανάπλαση αντιμετωπίζεται ως μια στοχευμένη παρέμβαση με ουσιαστικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ο αστικός υπαίθριος χώρος προσεγγίζεται ως ένα ενιαίο οικοσύστημα, στο οποίο οι φυσικές διεργασίες και οι ανθρώπινες δραστηριότητες συνυπάρχουν και αλληλοεπιδρούν.

Βασική επιδίωξη αποτελεί η διαμόρφωση ενός βιώσιμου, προσβάσιμου, ασφαλούς και ζωντανού δημόσιου χώρου, ο οποίος θα λειτουργεί ως προέκταση τόσο της γειτονιάς όσο και του σχολείου, προσφέροντας έναν τόπο συνάντησης, αναψυχής, άθλησης, μάθησης και κοινωνικής αλληλεπίδρασης για ανθρώπους όλων των ηλικιών.

Κεντρικό μέρος της εκπαιδευτικής και συμμετοχικής διαδικασίας αποτέλεσε η συνεργασία των φοιτητών με τους μαθητές του όμορου σχολικού συγκροτήματος, του 2ου Γυμνασίου Κηφισιάς – Λυρείου Διδακτηρίου. Μέσα από ένα βιωματικό εργαστήριο που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του σχολείου, οι μαθητές εργάστηκαν σε μικρές ομάδες των πέντε ατόμων, κατέγραψαν ανάγκες και εμπειρίες, αντάλλαξαν απόψεις και ανέπτυξαν ιδέες για τη δημιουργική συνδιαμόρφωση του χώρου, με τη βοήθεια και την καθοδήγηση των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού του Πανεπιστημίου.

Παράλληλα, η διαδικασία σχεδιασμού εμπλουτίστηκε με τη συλλογή απόψεων κατοίκων και χρηστών της περιοχής μέσω ερωτηματολογίων. Με τον τρόπο αυτό, οι σχεδιαστικές επιλογές βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και ανταποκρίνονται στις ανάγκες της τοπικής κοινότητας, τα μέλη της οποίας αποτελούν τους βασικούς χρήστες του υπό ανάπλαση χώρου.

Τα στοιχεία και οι ιδέες που συγκεντρώθηκαν αποτέλεσαν τη βάση για την ανάπτυξη εναλλακτικών σχεδιαστικών σεναρίων από τις φοιτητικές ομάδες κατά τη διάρκεια του εαρινού εξαμήνου. Οι προτάσεις θα παρουσιαστούν σε έκθεση στο πλαίσιο της Κλιματικής Εβδομάδας Κηφισιάς 2026, ενώ θα πραγματοποιηθεί και ειδική θεματική παρουσίαση των προτάσεων που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Η συνεργασία μεταξύ του Δήμου Κηφισιάς, της πανεπιστημιακής κοινότητας και των μαθητών αναδεικνύει τη σημασία της συμμετοχής της νέας γενιάς στον σχεδιασμό της πόλης. Παράλληλα, συνδέει την εκπαιδευτική διαδικασία με την τοπική διακυβέρνηση και συμβάλλει έμπρακτα στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Μέσα από δράσεις συμμετοχικού σχεδιασμού, ο Δήμος Κηφισιάς διαμορφώνει μια σύγχρονη κουλτούρα αστικού σχεδιασμού, η οποία βασίζεται στην παρατήρηση, τη γόνιμη συνεργασία και τη δημιουργική συμμετοχή των πολιτών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους μαθητές και στους νέους, οι οποίοι τοποθετούνται στο επίκεντρο της μετάβασης προς μια πιο βιώσιμη, ανθεκτική και δημοκρατική πόλη, αποκτώντας ενεργό ρόλο στον σχεδιασμό της.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία για τη δημιουργία ενός συμμετοχικού εργαλείου σχεδιασμού, καθώς και ένα πιλοτικό παράδειγμα για τη σταδιακή ανάπτυξη ενός ευρύτερου δικτύου ποιοτικών, πράσινων και συμπεριληπτικών υπαίθριων χώρων στον Δήμο Κηφισιάς.

Επιπλέον, το έργο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο αναξιοποίητων ή ανεπαρκώς συντηρημένων δημόσιων χώρων, για τους οποίους εξετάζονται δυνατότητες δημιουργικής αστικής ανάπλασης και σύνδεσης με δίκτυα ήπιας κινητικότητας. Στόχος είναι η προώθηση της ομαλής, ασφαλούς και βιώσιμης μετακίνησης και η εύρυθμη λειτουργία της πόλης, σε συνδυασμό με τα εμβληματικά έργα υποδομής που έχουν ήδη ανακοινωθεί και προγραμματίζονται για το άμεσο μέλλον.

Ευχαριστούμε θερμά την Δρ. Μάρω Σίνου, Διευθύντρια του MSc Αειφορικός Σχεδιασμός του Αρχιτεκτονικού Χώρου, του Τμήματος Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού του ΠΑΔΑ για την άψογη συνεργασία και συντονισμό.